Belki farkındasınızdır, belki değilsinizdir, bu Cuma günü Amazon Macmillan adlı yayınevini satıştan kaldırdı. Biz de hemen Eralp ile bir araya gelerek hakkında konuştuk:
Amazon bu sabah bu davranışından vazgeçti ve Macmillan ürünleri tekrar satışa sunulacak/sunuldu ancak tekel örgütlerin üreticiler ve tüketiciler için ne kadar zararlı olduğu tekrar ortaya çıktı. Apple'in iPad cihazından da bahsettik (ve bol keseden sıktık heheh!).
Komünist Manifesto'nun Zombi Okuması üzerine Yigit'in yazısı: Dünyada bir hayalet dolaşıyor: Kapitalizmin hayaleti. İktidar, bu hayalettir ve zombilerin sömürüsü için iktidarı oluşturan tüm parçaları (görünmeyen beyni, kıldan ince kılıçtan keskince pençesi ve hayali ufuklardan taşan diş diş ağzı) bu sömürü için ittifak halindedir.
Elif aynaya son bir kere baktıktan sonra kendisine güvenli ve gururlu bir şekilde evinden çıktı ve tepeden aşağı yürümeye başladı. Boğaz, saraylar ve camiiler bu soğuk ama güzel Ocak gününde bütün görkemleriyle güneşin ışıkları altında parıldıyordu.
Elif İçişleri Bakanlığının bahçe kapısına geldiğinde heyecanı ve merakı iyice azalmıştı. Bir tanıdığı ilginç bir karakterden bahsetmişti. Kapıdaki bekçiye ismi verip yol tarifini aldı ve yüce bakanlık binasının karanlık labirentini dolaşmaya başladı.
Bodrum katında, karanlık küçük bir odada Hikmet Efendi'yi buldu. Yanında ufak tefek bir gavur oturmaktaydı. Hikmet Efendi ile hızlı bir şekilde ingilizce konuşmaktaydılar. Hikmet Elif'i kapının eşiğinde görünce ayağa kalktı ve yabancıyı göstererek hızlıca "Elif hanım, bahsettiğim kişi budur. Mösyö Babıç" dedi.
Elif, Hikmet'in terbiyesizliğine çoktan alışmıştı. Hikmet son derece kolay heyecanlanan, sürekli aklına gelen fikirleri kovalamaktan insanlarla pek anlaşamayan birisiydi ve görgü kurallarını pek kafasına sokamamış birisi olsa bile Elif'in sevdiği insanlardan birisi olduğundan bu davranışı pek dert etmeden Babıç'a elini uzattı.
"Sizden çok bahsedildi Babıç efendi. Benim adım, Hikmet'in dediği gibi, Elif. Medrese'de öğrenciyim."
Babıç'ın şaşkınlığı belliydi. 'Hanımefendi, çok iyi ingilizce konuşuyorsunuz. Tanıştığımıza memnun oldum. Saygıdeğer Padişah'ınız beni imparatorluğunuza davet ettiğinden beri muhteşem insanlarla tanışmaktayım. Ne yazık ki benim hayallerim Avrupa ülkelerinde istenmiyor. Kilise incilde olmayan herhangi bir bilimin gerçek olamayacağını beyan ettiğinden beri benim gibi mühendisler, bilim adamları istenmeyen insanlar ilan edildi. Çok şükür Padişahınız ve ulemalarınız yeniliklere açıklar."
"Ah Mösyö Babıç, bunları dert etmeyin. Yeni bir dünyadasınız artık. Hikmet Efendi bazı meraklarımızın benzer olduğunu söylüyor. Her ne kadar hayli genç olsam da umarım beraber çalışabiliriz".
Bakışları Elif'in gözlerine takılmış Babıç'ın kaşları hafifçe kalktı. Hikmet ise bir birine, bir ötekine bakarak acaba büyük bir hata mı yaptıgını düsünüyordu.
Aradan yazlar, baharlar, kışlar geçti. Soğuk ve sisli bir Aralık sabahı artık saçları bembeyaz olmuş, sırtı bükülmüş bir Elif Hanımefendi, konağının kapısından yavaş yavaş çıkarak yürümeye başladı. Sarı, kirli bir sis yüzünden göz gözü görmüyordu. Elif, elindeki mendili agzına ve burnuna tutarak etrafına bakındı. Böyle bir günde geç konağın önündeki boğaz, bahçedeki elma ağaçları gözükmüyordu. İskeleye vardığında vapur çoktan gitmişti. İskeledeki elektrikli kayıkların birisine yardım alarak bindi ve sessizce yola çıktılar. Kayıkçı siste bir şey göremediğinden yavaştan alıyordu. Uzaktan vapurların kornaları duyuluyordu.
Kendi kendine "Bir yerde yanlış yaptık Babıç efendi." dedi. Hedefi eski sevgilisinin mezarıydı. "Bir yerde yanlış yaptık. Hesap Makinamıza bütün bildiklerimizi girdik ama istediğimiz gelecek bu değildi Babıç efendi."
Hikmet, Babıç ve Elif beraber Osmanlı'ya Hesap Makinasını tanıtmıştı. Diğer gavur ve yerli ulema bu cihazın değerini anlamış ve Osmanlı'yı dünyadaki en büyük güç yapmıştı. İstanbul bütün dünyanın en ileri, en kuvvetli şehri haline gelmiş, Hesap makinası sayesinde uzaya bile adam göndermiş olmasına rağmen havası suyu yaşanmaz hale gelmişti.
Elif, kayığın önünde, gözleri dik bir şekilde sise bakıyordu. "Belki bu işin içinden bir şekilde kurtuluruz. Çokça dediğin gibi 'Yetersiz bilgi kullanmaktan gelen hatalar, hiç bilgi kullanmamaktan gelen hatalardan azdır'. Umarım Sadrazam Hikmet efendi izin verir Hesap Makınasını tekrar kullanmama."
Sislerin içinden bir vapur aniden bitiverdi kayığın yanında. Kayıkçının gözleri faltaşı gibi açıldı. Vapur yoluna devam ettiğinde geride sadece birkaç tahta parçası kalmıştı. Gelişimi artık kimse durduramayacaktı.
Sarmış ufuklarını senin gene inatçı bir duman,
beyaz bir karanlık ki, gittikçe artan
ağırlığının altında herşey silinmiş gibi,
bütün tablolar tozlu bir yoğunlukla örtülü;
tozlu ve heybetli bir yoğunluk ki, bakanlar
onun derinliğine iyice sokulamaz, korkar!
Ama bu derin karanlık örtü sana çok lâyık;
lâyık bu örtünüş sana, ey zulümlér sâhası!
Ey zulümler sâhası... Evet, ey parlak alan,
ey fâcialarla donanan ışıklı ve ihtişamlı sâha!
Ey parlaklığın ve ihtişâmın beşiği ve mezarı olan,
Doğu’nun öteden beri imrenilen eski kraliçesi!
Tevfik Fikret “Sis” 03 Mart 1902
Ahmet Vasfi’nin sinirden içi içine sığmıyordu. Laboratuarda oturuyordu bir başına. Kafasını dağıtmak için masanın üzerindekilere baktı. Birkaç kitap, geçen haftadan kalma notlar, kırtasiye ve bir sürü ıvır zıvır. İlk eline gelen kitabı açtı. Rastgele bir sayfa çevirdi. Okudu. İlk cümlelerden sonra aklı uçtu gitti. Gözleri istemsizce kelimeleri takip ederken içi sinir ile doldu. Hışımla kitabı fırlattı, ayağa kalkıp masadan kaçtı. Odanın içerisinde bir oraya bir buraya yürümeye başladı.
Son birkaç aya kadar kuduz hastalığını tedavi etmek için Sultan Hamid Hanın fermanı ile tesis edilmiş Darü’l Kelb Tedavihanesi’nin önemli bir çalışanı idi. Hocası Hüseyin Hulki Bey ondanövgüyle bahsederdi. Çalışkanlığı ve araştırmalara olan katkısından dolayı ilk fırsatta terfi edeceğini söylerdi. Ancak hepsinin bir yalan, sadece onu oyalamak için ağzına çalınan bir parmak bal olduğunu bugüne kadar idrak edememişti.
“Ecnebi memleketlerde mühim araştırmalarda bulunmuş, pek müstesna şahsiyetler ile çalışmış böylesi bir tabibin tedavihaneye kazandırılması muazzam bir başarı” Hocası yüzüne karşı utanmadan böyle söylemişti.
Mevzu bahis tabip tahsilini yeni bitirmiş, daha yirmi üç yaşında bir çocuktu. Henüz çalışmaya bile başlamamıştı. Buna rağmen gerek Hüseyin Hulki Beyin gerekse Miralay Dr. Hüseyin Remzi Beyin övgülerine mahzar olmuş, Ahmet Vasfi’nin belki de aylar önce hak ettiği terfiyi kapmıştı. Aslında övgüye değer olan Mahmut Şevki denen bu çocuk değil de Maliye Nazırı olan babası idi. Ne de olsa bu kahpe dünyada esas olan nazır oğlu, paşa torunu olabilmek idi.
Tekrar yerine oturdu. O terfiyi hak ediyordu. Bütün işleri o çekip çeviriyor, araştırmayı neredeyse tek başına yönetiyordu. O terfiye ihtiyacı vardı. Kendi araştırmasını bitirebilmek için daha fazla kaynak ve yetki gerekliydi. Kendisine söz verilen terfi ile hepsi elinin altında olacaktı. Aylardır sabretmişti. Anlıyordu ki bir hiç için beklemişti.
Sakinleşmek için pencereye gitti. Şehre çöken sisi seyretmeye başladı. Beyaz karanlığın içerisinde ahali koşturuyordu. Birbirinin peşi sıra bastıran sisten ve karanlıktan kaçarak evlerine gidiyorlardı. Tebaa bir kez daha sıcak evlerinin güvenli aydınlığına kavuşacaktı. “Sultan’ın sadık ve emirlere uyan tebaası. Sultan’ın sadık olduğundan emin olunan ve emirlere uydurulan tebaası.” diye düşündü.
Bu gece öfkesini dizginleyebilmek için tedavihanedekalmıştı. Özellikle sisli ve dolunaylı gecelerde kimseler olmazdı hastanede. Neredeyse Uluğ Sultan’ın Yıldız Teşkilatı kadar korkuyorlardı geceden ve sisten.
Öfkesi biraz durulmuştu. Yerine oturup odayı şöyle bir inceledi. Sessizlik morfin gibi yatıştırmaya, acısını almaya başlamıştı. Sessizliğin tadını çıkarırken laboratuarın kapısı hışımla açıldı. İçeri Mahmut Şevki girdi. Hastanenin medarı iftiharı, genç yeteneği!
Mahmut Şevki kıdemce ve yaşça büyük adama tek kelime etmeden kendisine tahsis edilen masasının başına geçti. Çantasını açtı içerisinden kitaplar, defterler, sayfa sayfa kağıt çıkartıp masanın üzerine yığdı. Gösterişli, deri kaplı bir defteri eline alıp okumaya başladı. Sanki odada yalnızmış gibi.
Ahmet Vasfi uzun uzun genç doktoru süzdü. İçini kemiren bütün nefretini, ona yaptıklarını yüzüne haykırmak istedi. Ağzını açtı, ama sustu. Yanlış bir şey söylerse daha kötü de olabilirdi. Yine de söylemeliydi ona neler yaptığını. Onun yüzünden neler kaybettiğini bilmesi gerekirdi. Kendine zar zor hakim oldu. Sonunda ağzını bükerek selamladı:
“Hoş geldiniz Mahmut Şevki Bey. Ben Ahmet Vasfi. Bu pek mühim araştırmada Hocamız Hüseyin Hulki Beye yardım ediyorum. Aslında pek çok işi ben yapıyorum.”
Mahmut Şevki hiç sesini çıkarmadı. Sinirlice birkaç sayfa daha karıştırdı. Sonunda defterini masaya fırlatıp, Ahmet Vasfi’ye döndü:
“Evet sizden bahsettiler. Yoksa siz de muhterem hocalarınız gibi yere göğe sığdıramadıkları Mösyö Pastör’ün çalışmalarına mı tapınıyorsunuz?”
Ahmet Vasfi beklemediği bu soru karşısında bir cevap veremeyince, genç adam devam etti:
“Herkesin aklı fikri kuduzda ve bittabi Padişah Efendimizin ilgisinde. Kör değilsiniz, bu durumda aptal olmalısınız. Veyahut Anadolu’dan göçen basit bir ırgatsınız. Esas sorunu göremiyorsunuz. Bunca yıldır bu makamı işgal ederken siz de kuduz illetinden daha uğursuz bir bela olduğunu göremediniz mi?”
Söylediklerinin Ahmet Vasfi üzerindeki etkisini tartıp, kendinden emin bir ifade ile devam etti:
“Nazır Paşa Babamın beni tahsilim için gönderdiği Londra’da bahsettiğim husus hakkında pek çok vaka işittim. Ecnebilerin arzın dört bir köşesinden havadisleri yetiştiren gazeteleri bile suskun kalsa da herkes olan bitenin farkında idi. Hatta Avrupa’nın göbeğinde, Fransızların gözbebeği Paris’te de pek çok uğursuz vakanın vuku bulduğu söyleniyor. Köpek ısırmalarından bahsetmiyorum.Çok daha dehşetli ve gizemli. Hatta bir söylentiye göre Mösyö Pastör’ün daha en başından beri aradığı kuduz tedavisi değilmiş.”
Ahmet Vasfi düşünceli bir şekilde masasına geçti. Genç adamı bir süre süzdü. Tepkisini görünce Mahmut Şevki’nin yüzüne alaycı bir gülümseme yerleşti.
“Ne oldu? Tedirgin mi oldun? Bunca senedir çalışıyorsun ama hakikaten olanlar hakkında en küçük bir malumatın bile yok. Aç kulaklarını da dinle Vasfi Efendi. Belki de sübyan diye hor, aşağı gördüğün benden bir şeyler öğrenirsin.”
Konuşmasına izin vermeden devam etti:
“Bir musibet mevzu bahis. Kimden, nereden, nasıl bulaştığı meçhul. Adamı ifrit çarpmışa çeviriyor. Vefat yok. Ancak adam kendi vefatını arzulayacak hale geliyor. Adamı köpekten daha aşağı ediyor. Hastalar hayvanlaşıyor. Çiğ ete tamah ediyorlar. İşte ben bu musibete deva bulacağım.”
Mahmut Şevki konuşurken farkında olmadan yerinden kalkıp Vasfi’nin yanına kadar gelmişti. Genç adam kan çanağı gözlerini üzerine dikmiş, masanın üzerine çullanmış, yüzüne soluyordu. Anlattıkları ve yaptıkları karşısında Ahmet Vasfi masasını siper etmiş, koltuğunu duvara kadar çekmiş, olabildiğince uzak durmaya çalışıyordu. Zar zor, geveleyerek ağzından kelimeler döküldü:
“Mahmut Şevki Bey, rica ederim kendinize çeki düzen veriniz. Nasıl bir lakırdı bu böyle? Olur mu böyle bir musibet? Belli ki bitap düşmüş, hasta olmuşsunuz. Size araba çağırtayım, konağa dönünüz. İstirahat ediniz.”
Bu cevap karşısında Şevki celallendi. Sesini iyice yükseltip, heyecanla, ağzından tükürükler saçarak konuşmasına devam etti:
“Sen kaç Vasfi Efendi. Hocan Hüseyin Hulki’nin gölgesinde saklan. Hakikat karşısında ne kadar da korkak, ne kadar da biçaresin. Londra’dan beri çalışıyorum. Gecemi gündüzüme kattım. Neler çektiğimi, neler gördüğümü bilemezsin. Ancak senin gibi zayıflar, alçaklar arkasını döner böylesi bir dehşete. Senin gibilerin yeri olmamalı bu çatının altında.”
Mahmut Şevki hırsla konuşurken dışarıdan, sisin içerisinde dehşetengiz bir uluma duyuldu. Genç doktor olduğu yere mıhlandı. Kanlı gözlerini pencereye sabitlemiş bakıyordu.
“İşte evlad-ı şebab. Guş-i can ediniz. Ne manalı terennüm eyliyorlar” diye mırıldandı.
* * * *
Ahmet Vasfi’nin tüm vücudu istemsizce titredi. Alnındaki damarlar şişmiş, yüzü kıpkırmızı olmuştu. Buram buram korkuyordu. İstanbul’un arka sokaklarında bir başına koşturmuştu. Dehşete kapılmış, ne yapacağını bilmez bir halde yönünü bulmaya çalışıyordu. Dar sokaklar, üzerine kapanmış iğreti binalar üstüne üstüne geliyordu.
Gecenin köründe, sisin hükümranlığında her bina, her sokak birbirinin eşi benzeri idi. Sisin çökmesinden sonra ahali çoktan hanelerine çekilmişti. Sokaklarda bir Allah’ın kulu yoktu. Ne yön soracak, ne de onu bu karabasandan çekip kurtaracak tek bir insan evladı bile.
Tekrar koşmaya, kaçmaya başlamak istedi ama bacakları onu daha fazla taşıyamadı, dizlerinin bağı çözüldü. Çamurlu sokakta yuvarlandı. Elbiseleri yırtıldı, pisliğe bulandı. Zar zor oturdu. Gözlerinden damla damla yaşlar süzülüyordu. Korkudan mı, sinirden mi bilemedi. Titreyen ellerini bir türlü zapt edemiyordu. Belki de güneşin doğmasına az kalmıştı. Bitecekti bu çektikleri. Zar zor elini yeleğinin cebine ulaştırdı. Çamurlu parmakları ile saatini bulup çıkarttı. Açmaya çalışırken, titreyen parmakları arasında kayıp gitti. Zinciri kopmuş olacak ki, pirinç köstekli saatin Arnavut kaldırımlarından sekerek uzaklaşmasını dinledi. Emekleyerek her şeyi örten sisin içinde saati aradı, ama nafile, bulamadı.
Sisin içinde, sonsuz sokaklar dehlizinin ötesinde bir uluma yankılandı. Ahmet Vasfi’nin ağlaması, titremesi, her şeyi kesildi. Kanı dondu, kalbi sustu. Birkaç kalp atımı öylece kala kaldı. Sonrasında dehşet tekrar ininden çıktı. Hıçkıra hıçkıra ağlamaya, vücudu kasılmaya başladı.
Ancak dakikalar sonra sakinleşebildi. Birkaç kez derince nefes aldı. İstanbul’un kirletilmiş, rutubetli, sisli havasınıciğerlerine doldurdu. Sürüne sürüne bulduğu bir binanın duvarına yaslandı. Biraz toparlanabilmişti.
Birkaç nefes kadar dinlenmişti ki yaslandığı binadan sesler işitti. Önce tekrar kaçmayı düşündü. Sonra vazgeçti. Evin kapısı yeni yağlanmış menteşelerin üzerinde sessizce açıldı. Nursuz bir adam kafasını uzattı. Kara sakalları, karışık pis saçları ve zifiri gözleri vardı. Kapıyı siper alıp etrafı iyice kolaçan etti. Ahmet Vasfi’yi görmedi. Veyahut kaile almadı. Kapının ardından kayboldu. Akabinde binadan bir adam çıktı.
Kibar, ecnebi beyefendilere benziyordu. İnce yapılıydı. Boyunu uzun gösteriyordu. Zengin görünümlü, kaliteli kesimli bir redingot giyiyordu. Bir elinde fesini diğer elinde pahalı, işlemeli bastonunu tutuyordu. Yalpalayarak birkaç adım attı. Düzgün yürüyemeyince durdu. Biraz eğilip öksürmeye başladı. Uzun uzun öksürdü. Ciğerini göğsünden söküp atmaya çalışırcasına öksürdü. O öksürdükçe afyon kokusu ayyuka çıktı. Sonra nefeslenmek için doğruldu. Etrafına bakındı. Elinde taşıdıklarını yere bırakıp ceplerini karıştırmaya başladı. Bir süre kurcaladıktan sonra bir gözlük çıkarttı. Beceriksizce takıp etrafına tekrar bakındı. O zaman Ahmet Vasfi’yi gördü.
Bu beyefendide bir gariplik vardı. Yüzünde uykulu, uyuşmuş bir ifade vardı ama mavi gözleri çakmak çakmaktı. Bakışları bu beyaz karanlığı, geceyi deler gibiydi. Sanki gaibi okuyor, biliyordu. Ahmet Vasfi’nin daha önce gördüğü hiçbir Adem evladına benzemiyordu.
Sendeleyerek Vasfi’nin yanına kadar geldi. Usulca eğildi. Ağzını açtı ama tekrar öksürüğe boğuldu. Dizlerinin üzerine çöküp öksürdü. Nefes almaya çalışırken hırıltılar çıkarıyordu. Cebinden der top edilmiş bir mendil çıkartıp ağzını sildi. Sakin bir sesle konuşmaya başladı:
“Bu gecede, bu siste, bu izbe sokakta rastlaşmamızı tesadüf zannediyor iseniz, büyük bir yanılgı içerisindesiniz. Bu, nice felaketler sahnelemiş şehirde hiçbir vaka tesadüfi değildir. Siz ya da bu fakir bilmese de her hadisenin bir nedeni vardır. Dolunaylı, böylesi bir gecede size söyleyebilecek tek bir öğüdüm var. Her ne iseniz osunuzdur. Aksi çabalarınızda her daim tabiat galebe çalar. Bu hakikat ne sizin için ne de benim için istisnaidir.”
Adam bastonunun yardımı ile doğruldu. Zayıf adımlar ile ağır aksak yürüdü, sisin içerisinde kayboldu. Az sonra bastonun da, adımlarının sesi de duyulmaz oldu. Ahmet Vasfi ne diyeceğini, ne yapacağını bilemeden bir süre baktı. Aklını toplayıp nerde olduğunu hatırlamaya çalıştı. Koşarken önünden geçtiği dükkanları, sokakları hayal meyal hatırlıyordu. Gerisi etrafını saran sis kadar belirsizdi. Daha ne kadar kaçabilirdi? Daha nereye kaçabilirdi? Nereye saklanabilirdi? Elbet bir yerde, bir zaman yakalanacaktı. Belki de yeri ve zamanı kendisi seçmeliydi.
* * * *
Darü’l Kelb Tedavihanesindeki yeni makamında, masasını aydınlatan gaz lambasının ışığına sığınmış Mahmut Şevki çalışıyordu. Ne bu tekinsiz gecenin soğuğu ne de ıslık çalarak binaya dolan rüzgar dikkatini dağıtıyordu.
Kapının ardından gelen ayak sesleri dikkatini dağıttı. Ayağa kalktı. Tam kapıya yönelmişti ki ahşap kapı tüm köhneliğiyle açıldı. Kapıda Ahmet Vasfi vardı. Kıyafetleri yırtılmış, üstü başı pislik içerisindeydi. Akşamüstü gördüğünden tamamen farklıydı. Elbiseleri, üstü başı değildi farklı olan. Cüssesi kapıyı dolduruyordu. Daha iri, daha tehditkar görünüyordu. Ağlamaktan kızarmış gözlerinde acı vardı. Soluk soluğa dikilirken elleri titriyordu.
Nefes nefese, hınçla konuşmaya başladı:
“Size garpta vakıf olamayacağınız bir kıssadan bahsedeyim beyzadem. Köşklerde, yalılarda, peşimde koşturan bakıcılar, bir dediğimi iki etmeyen mürebbiyeler ile büyümedim. Paşa babam hiç olmadı. Dişimle, tırnağımla kazıyarak yaşadım. Tek gayem, damarlarımda dolaşan ancak size eğlence gelen bu illetten, bu lanetten kurtulabilmekti.
Hayatın sorduğu cümle sualin cevabına vakıf olduğunu sanan senin gibi sübyanlar, saçlarını sakallarını simya uğruna ağartmış ihtiyar feylesoflar gördüm. Tek bir hakikatin olduğunu öğrendim. Ancak kuvvetliler muvaffak olabilir. Yine de zorunda kalmadıkça Adem soyunu incitmedim, direndim.”
Ahmet Vasfi durduğu yerde sendeledi. Göz bebekleri büyümüş, alnındaki damarlar şişmişti. Dişlerini sıktıkça sivri köpek dişleri görünüyordu. Yüzüne yavaş yavaş bir acı ifadesi yerleşti.. Çehresi değişmişti. Alnındaki ve yanağındaki kemikler daha da belirginleşmiş, adeta birkaç dakika içerisinde sakalları çıkmıştı. Duruşu kamburlaştı, eğildikçe kolları dizlerinin hizasına geldi. Boğazından çıkan garip hırıltılar arasında, konuşmaya devam etti:
“Sabır taşı çatladı artık. Saklanmak nafile, kaçış yok. Musibet mi istedin? Musibet mi aradın? İşte sana arzu ettiklerinin cümlesi.”
Ahmet Vasfi elinin tersi ile Şevki’ye vurdu. Adam masayı aşıp ardındaki duvara çarptı. Kırık bir oyuncak bebek gibi yatarken başından akan kan ile yerler kızıla çaldı. Vasfi zıplayıp masanın üzerine çıktı. Ciğerindeki tüm nefes ile haykırdı. Tüm tedavihanede çınladı zafer çığlığı.
Masadan inmemişti ki dışarıdan ayak sesleri duyuldu. Ağır, aksak adımlar koridorda yankılanıyordu. Çok geçmeden kapının ağzında bir adam belirdi. Sokakta karşılaştığı garip beyefendiydi. Yüzünde buruk bir gülümseme vardı.
Tek kelime etmeden, tereddütsüz elinde tuttuğu tabancayı doğrultup, tetiği çekti. Mermi Vasfi’nin boğazını delip geçip, ardındaki pencereyi kırdı. Vasfi bağırmak istedi ama boğazındaki delikten sadece kan aktı. Eliyle kapattığı boynundan kan fışkırıyordu. Giderek güçsüzleşti. Mahmut Şevki’nin yanına düştü. Canı bedeninden çekiliyordu.
Beyefendi elindeki tabancaya bakarak konuştu:
“Enteresan öyle değil mi? Tüfekhane-i Amire imalatı iptidai bir tabanca. Kul yapısı silahtan böylesi bir kuvvet, böylesi bir maharet şaşılası bir durum. Ancak maharet belki de kullanan fakirdedir. Veyahut keramet tabancayı okuyandadır. Ancak tüm ilim mermiyi gümüşten dökende de olabilir. Şu fani dünyada kim bilebilir?”
Ahmet Vasfi’ye bakıp devam etti:
“Eminim ki onca lakırdıdan sonra neden buradayım merak içerisindesiniz. Tabiatın herkese biçtiği bir vazife vardır. Siz burada kendi vazifenizi ifa ederken bu fakir de kendi vazifesini ifa etti. Dedim ya ‘her daim kişinin tabiatı galebe çalar, yoktur bunun istisnası’ diye. Acımasızdır tıpkı gaip gibi. Yoktur merhameti. Anlamaz fani bu düzeni. Yeri gelince telef eder sizi, yeri gelince feda eder beni.”
Beyefendi Vasfi’yi ve Şevki’yi ardında bırakıp binadan çıktı. Her şeyi örten sise baktı uzun uzun. “Örtün, evet, ey felâket sahnesi... Örtün artık ey şehir. Örtün, ve sonsuz uyu, ey dünyanın koca kahpesi!”
Diyerek yürüdü ağır aksak. Sise karıştı, kayboldu gitti.
2009 Noel tatilinden hemen sonra Amazon bir duyuruda bulundu. Tarihinde ilk defa Amazon'dan satılan sanal kitapların sayısı fiziksel kitapların sayısını aşmış durumda. Daha geçen hafta bahsettiğimiz okuyucular bu tatil döneminde Amerika'da iyi satmış olsa gerek ki herkes yanında bir sürü kitap almaya koşmuş.
Bundan üç sene önce OLPC adlı bir örgüt 100$ karşılığında üçüncü dünya ülkelerindeki çocuklara bir mini-laptop yapacağız diye fırlamıştı ve ben çok heyecanlanmıştım ama bir türlü gerçekleşememişti bu olay. İkibuçuk sene önce Asus "biz daha iyisini yaparız" diye fırlayıp Eee serisini çıkartmıştı. "Early Adopter" olarak masamda bir tane 701 durur şu an. Ancak aradan iki sene geçtikten sonra şu an evde 7 laptop var ancak üç tanesi mini laptoplardan!
Kanımca bir aşamayı geçtik. Amazon ve diğer ABD/Avrupa yayıncılarının benzeri bir yolu izlemesi çok normal. Gerekli teknoloji gerçekten hayli ucuzladı. Bilgisayardan, bu mini-laptoplardan, e-book okuyucularından, olmadı Kansu gibi iPhone ekranından bir şeyler okumayı insanlar yadırgamıyor artık. İlk başta sadece teknofililerin takıldığı cihazlar olmaktan çıkıp herkesin alabileceği fiyatlara düştü bu cihazlar.
Öte yandan yayın endüstrisinin bu değişikliklere nasıl uyum sağlayacağını daha göreceğiz. İngiltere'de devlet 500 milyon Sterlin değerinde bir vergi getirmek üzere. Sebep? Müzik ve film endüstrisi lobileri tarihte en büyük miktarda para kazanmalarına rağmen yeterince gürültü yaptığından kopyalayan/kopyalamayan bütün halk bunların cebine para dökmek zorunda kalacak.
Merak ediyorum açıkcası. 1900ler civarında Edison'un yeni teknolojisi mum endüstrisini imha ederken o adamların benzeri bir lobi yeteneği olsaydı hala mum almaya zorlanıyor olacak mıydık?
The Atrocity Archives - Charles Stross
ISBN 978-1-84149-569-9
İlk Baskı: 2004
Madalyalar: 9/10
Bu kitabın yorumuna girmeden önce birazcık başka bir şeyden bahsetmem lazım.
1999 yazında 7 seneden sonra elime ODTÜ Makina Mühendisliği diplomamı aldım. O andan iki sene önce "Yeter!" diyerek neredeyse hayatımdaki bütün hobileri bir yana koyarak (D&D, müzik, BBS, amatör astronomi) bu kağıt parçasını ele geçirmeye yoğunlaşmıştım. Bir Ağustos günüydü galiba, yedi sene içerisinde defalarca danışman değiştirmenin sonucu olarak daha önce muhaf olduğum söylenen, ben okula girdikten üç sene sonra ortaya çıkmış bir dersi yaz okulunda AA getirerek verip bütün kredilerimi tamamladığımda içimden tek geçen "Bunca yıl bu kağıt parçası için mi acı cektim?" idi. Pek bir mutluluk kalmamıştı içimde, daha çok bir rahatlık duygusuydu yaşadığım. Daha kötüsü en azından iki senedir hedef belirlediğim şey aniden kaybolmuştu. Amaçsız ve bundan sonra hayatımda ne yapacağımı bilemediğim bir halde yılbaşını buldum, bir yandan ne iş yapacağım diye kara kara düşünürken. 7 sene uğraştığım bu diploma üzerinde mi çalışacaktım yoksa hobilerimden birisi olan IT olayına mı el atsaydım? Yakın arkadaşlarımdan birisinin iş teklifini reddederek (ne kadar doğru bir karardı bilemiyorum ama arkadaşlarla ve aile ile iş kurmaya karşıyım, uzun vadede tek elde edeceğin acı olacaktır) CV'mi (IT ve MakMüh olarak iki ayrı şekilde yazılmış olarak) sağa sola fakslamaya başladım. Uzun vade planı olarak aklımda bir şekilde İngiltere'ye gitmek ve yerleşmek vardı. Kısa vadede bu işi karıştıran başka konular olduğu dan herşeyi kısa vade planlamaya başladım.
Bir şekilde Ocak başında (tam 10 yıl önce) kendime bir iş buldum kıçıkırık bir yazılım şirketinde ve sonunda hayatımda ilk defa makul miktarlarda para kazanmaya başladım. Şu ya da bu şekilde işler yoluna girecekti.
Bu arada ufaktan takip ettiğim birkaç konu tekrar gündeme geldi. Mezuniyet sonrasında tekrar hobilerime zaman (ve ilk defa makul bir miktarda para) ayırabilmeye başladım. Elime geçen ilginç iki eser Chaosium'un Call of the Chtulhu RPG'si ve Steve Jackson Games'in Illuminati GURPS oyunuydu. Bundan bir süre önce okuduğum Robert Anton Wilson ve Robert Shea'nın olağanüstü
Illuminatus! üçlemesinin etkisi de cabası. Aynı zamanlarda ikinci ve üçüncü ODTÜ con'larında oynattığım ev yapımı Rifts Anadolu ortamı aklımdan çıkmıyordu. Ancak arkadaşlarımın büyük kısmı ile yaşam saatlerimiz uyuşmuyordu (bir kısmı benim gibi çalışıyor, bir kısmı ise hala ODTÜ Çatı'da kağıt oynayarak hayatlarını devam ettiriyordu. Steve Jackson Games'in gazına gelerek "Yahu, play-by-e-mail?" dedim bir birkaç son derece geyik ama yeniliğe açık arkadaşı ikna ederek aklımda bir senaryo tasarlamaya başladım.
Oyunun adı "Hitit Güneşi" idi. Evet. bu blog, podcast cart curt olayı böyle başladı. Eralp, Mert, Yigit ve Fatih olmasaydı aklımdaki bi sürü olan ama bir türlü gerçekleşemeyen olaylar listesinde bir girdi olarak kalacak bu garip fikir, bu insanların hevesi sayesinde aniden hayli bir hız kazandı. Kıçıkırık yazılım şirketinde heyecanlı birkac saatten sonra genelde son derece bayıcı uzun boş zamanlar oluyordu. Yöneticilerin yeteneksizliği arka arkaya fırsat kaçırmalarına sebep olurken, bana bolca zaman bırakıyordu kendi aklımdakileri kovalamak için. Kendi kendime bol miktarda ARGE yapıp aklıma gelen herşeyi denemek son derece zevkliydi.
Hitit Güneşi yukarıda saydığım iki RPG'den çok etkilenmişti. Aklımda Ankara'da geçen, bürokratlar, bilim adamları, akademisyenler, iş adamları, mafya ve politikacıların bir araya girdiği, bir yandan Eski Tanrılar ile daha yeni yetme Hitit tanrılarının güç mücadelesinde olacağı, (o zamanın) günümüz olaylarını arka plan yapacak bir senaryo vardı. Tam olarak nereye gittiğini bilmiyordum ama becerebilirsem ilginç olacaktı. Aniden Cumhuriyet dışında gazeteler okumaya başladım, olup biteni takip edip notlar yazmaya başladım.
Ancak tek bir şeyi göz önüne almamıştım: Gerçek dünya hayal gücünün yaratabileceğinden çok daha garip bir yer.
2001 Ocak ortasında apar topar İngiltere'ye gelmem ve onun öncesindeki olaylar biraz hızını kesmişti Hitit Güneşinin. Bu kez ciddi bir yazılım şirketinde çalıştığımdan kendime ayıracak zamanım çok daha azdı. Ayrıca Türkiye politikasındaki abuk subuk olaylar beni iyiden iyiye bunalıma sokmuş, bu adamların gerçekten Illuminati tarafından yönetildiği fikrini aklıma
yerleştirmişti. Haliyle benim kontrolümden çıkmış yaşamım yüzünden bu ilginç oyuna zaman ayıramaz oldum. Aradan günler, aylar, yıllar geçti ve Hitit Güneşi bu haliyle karşınızda. Bence oldukça da iyi oldu.
Herneyse, niye bunları anlatıyorum? Olay şundan ibaret. Öyle gözüküyor ki o aralar bir çok kişi benzer şeylerle ugraşıyormuş.
Şu günlerde hayli bir Charles Stross okuyorum. Daha dün Stross'un son derece başarılı "The Halting State" romanını bitirdim. Onun yorumu ayrıca gelecek.
Elimizdeki kitap (Stross'un arka sözünde yazdığı gibi) acayip Len Deighton'un macera/casusluk romanlarına benzeyen bir eser.
İngiliz gizli servisinde alt tabakada bir memurluk kadrosunda bulunan Robert Howard adlı arkadaşımız müdürlerin eğitim bütçelerini harcaması amacıyla kendisini Uygulamalı Büyü Teknikleri dersinde bulur ve ilk gün salak iş arkadaşı Fred'in başka bir boyuttan bir yaratık tarafından ele geçirilmesi ile sonuçlanır. Fred'in kafası ile Bob'un elindeki bir yangın söndürücüsünün sert ve kuvvetli bir şekilde teması Bob'un aktif bir ajans yolunda eğitimlere
gitmesiyle sonuçlanır.
Deighton'un isimsiz düşük derece memur casusu gibi Bob'un da en büyük düşmanları muhasebe müdüreleridir. Gerekli eğitimlere ancak göreve gönderilip olayların ağzına sıçtıktan sonra gonderilen Bob, California'da tanıştığı Mo ile kendisini aniden seviyesinin çok üstünde Eski Tanrılar ve Himmler'in büyü ustası SS'leri ile karşı karşıya bulur ve olaylar gelişir! Tann! Tannn! TANNNNNN!!!!
Stross'un Bob karakteri biziz. Alt seviyelerde IT ile boğuşan, tepemizde kendi ofis politik oyunlarını oynayan birden fazla müdürlerden nefret eden ama yine de dünyayı daha iyi bir yer haline getirmeye çalışan insanlar. Nasıl ki Deighton'un isimsiz casusu James Bond'a karşı bir tepki idi, Bob Howard da bilim kurgu/fantazi dünyasının süper kahramanlarına bir tepki. Bob için işler normalde kötü gidiyor. Zor durumda kaldığında her yaptığı üstlerinin tepkisini çekiyor. Birden fazla defa agzına sıçıldıktan sonra geri planda önemsiz bir işe atanan Bob, eninde sonunda işleri yoluna koymayı başarıyor, ancak kendisi gibi insanların yardımıyla.
Stross bu kitapta ve esas romanın arkasına eklenmiş The Concrete Jungle adlı novella içerisinde matematiğe dayalı bir büyü ile günümüz (ancak romanın yazıldığı dönem itibariyle 9/11 öncesi) dünyasını Chtulhu, SSler ve bir sürü başka bol derece kollu ve iğrenç yaratıkların kontrol ettiği dünyalara bağlamayı başarmış. Özellikle IT endüstrisinde çalışanlar için bir sürü espri dolu kitap ve dün sabah başlayıp gece btirdiğimde yüzlerce defa kahkahalar attım. Her ne kadar komedi kitabı olmasa da aradaki referanslar o kadar hoş ki gülmemek elde değil. The Concrete Jungle, İngiltere'nin bolca dalga geçilen şehirlerinden birisi olan Milton Keynes'de geçiyor ve yine kendisi espri olarak ele alınabilecek beton koyunlarından açılıyor konu.
Stross bir "fikirler" adamı. Heinlein gibi o kadar çok güzel bir sürü fikir ortalığa atılıyor ki bir süre sonra takip etmek zorlaşıyor. Öte yandan bu fikirleri genelde kitabın 3/4'ünde son derece başarılı bir şekilde götürürken her nedense sonuna doğru ne yapacağını bilememiş gibi biraz apar-topar şekilde bağlıyor. Bu kitap bunu yaptığı tek eser değil. Daha önce okuduğum romanlarının hemen hemen hepsinde bu oluyor nedense. Öte yandan o ana kadar yaşadığım zevk ve eğlence genelde benim için yeterli oluyor. Kitapların sonunu da adam gibi bağlayabilse çok daha başarılı olacak. O zaman on üstünden on alabilir ancak.
Hitit Güneşini ilk düşündüğümüz günlerin üstünden 10 sene geçti. Arada Eralp ve Deniz yavruladı, Mert ve Yigit everdi, bir kısmımız başka şehirlere, ülkelere göç ettik. Hepimiz şu ya da bu şekilde değiştik. Aklımızdaki "şimdi ne yapalım?" sorusu her gün farklı bir cevapla karşılanıyor ama tek bir şey değişmedi: "Önce eğlenelim!". Stross eğlendiriyor. Efendiler! Okuyunuz!
NASA'nın Voyager 2 isimli sondasından haber var. 1977'de çıktığı yolculuğa bugünlerde yıldızlararası galaktik uzayda ve 55.000 km/s hızla devam eden Voyager 2'nin heliosheath bölgesinde topladığı birinci el bilgiler bu bölgedeki manyetik alan özelliklerinin şimdiye kadar tahmin edilenden farklı olduğunu gostermiş.
Dun aksam TVde Inside Man vardi. Goz ucuyla seyrederken "ne kadar guzel bir filmdi bu yahu, bos vakitte bastan sona tekrar etmeli" diye dusundum. Sonra "acaba kac senesi filmiydi" filan derken kafam gitti bu seneki BK filmlerine takildi. Amma cok iyi/iddiali film cikti di mi bu sene... Sirf bizim podcast epizortlarinda bahsettiklerimizi saysam bile bayagi kabarik liste oluyor: Avatar, District 9, Surrogates, Watchmen, Moon, Star Trek, X-men: Wolverine... Adam yerine koymadiklarimiz da var tabii: GI Joelar, Transformerslar, Terminatorler...
Sizin akliniza gelenler neler? Bir de tabii en begendiginiz hangisiydi?
Eğer podcastlarımızı dinliyorsanız benim DRM düşmanlığımı farketmişsinizdir. Podcast tayfası olarak ebook okuyucuları hayli seviyoruz ve Sony favori üreticimiz.
Ancak Amazon'un Kindle ürünü özellikle Amerika'da çok popüler. Öte yandan çok iğrenç bir şekilde kitapları satın almıyor, sadece okuma lisansını ödünç alıyorsunuz. Amazon kafasına göre lisansları geri alıp kitapları Kindle'inizden silebiliyor. Bu işi bir daha yapmayacağı sözünü vermiş olsa da bir şirketin sözü ne kadar geçerli olabilir ki? Ayrıca satın aldığınız kitabı, pardon, ödünç aldığınız lisansı bir cihazdan diğerine geçirmek engelleniyor. Son baktıgımda Waterstones (veya Dost Kitabevi) kasiyerleri evime gelip aldığım kitabı tuvalette oturup okumamı engelleyemiyordu. DRM'li ürünlerle donanım üreticisinin rastgele kurallarına bağımlı oluyoruz aniden.
Herneyse, her DRMli ürün satıcısının ögreneceği gibi bu yazılım sınırlarını aşmak imkansız değil. Haliyle bu The Register haberini okuyunca hiç şaşırmadım.
İsrailli bir takım hacker tayfası Kindle'in DRM kurallarını aşmanın yolunu bulmuş. Bu arkadaşlar işi kolaylaştırmak için bizlere bir yazılım bile yaratmışlar.
Eğer bir Kindleniz var ise veya almayı düşünüyorsanız haklarınızı gerisin geriye elde etmek için kesinlikle saniye beklemeyin derim!
İşin ilginci daha yeni yayınlanmış podkast epizortumuz bunlardan bahsediyor...
Hemen durumu bildirelim: Elimizde biri uzun biri kısa iki kayıt var. Yılbaşı tatiline yaklaştığımızdan bir kısmımız uzun yolculuklara çıkıyor olacağından o aralar kayıt yapma ihtimalimiz hayli düşük.
Kayıtlardan birisini 19-20 Aralık haftasonu, diğerini 26-27 Aralık haftasonu piyasaya sunacağım. Ondan sonra elimdeki birikmiş kayıtlar bitiyor. Tahmini olarak 8-9 Ocak gibi tekrar bir araya gelip kayıt yapabileceğiz, daha öncesinde bir pundunaya getirip buluşamazsak. Ondan sonra da benim iki hafta Southampton'da uzaklarda çalısıyor olmamdan başka gecikmeler söz konusu olabilir.
Öte yandan o arada yazılı eserlerimize ağırlık vermek gibi bir ümidim var, umarım başarılı olur. Ayrıca elemanlarımızı kendi başlarına kayıtlar yapıp bana göndermelerini rica ediyorum, yorumlar filan feşmekan, belki onu becerebiliriz toplanamazsak da!
Kısacası bir yere kaybolmuyoruz.
Lütfen arkadaşlarınıza, dostlarınıza ve özellikle düşmanlarınıza bizi önerin :)
DİKKAT! Blogumuz Diskordik bir oluşumdur! Herkes kafasına göre takılır!
Keçiboynuzu - Ceratonia siliqua
Diskordik Bildiri !
1.Tek bir Diskordik hareket vardır o da Diskordik Hareketin kendisidir. Diskordiyaya ve kutsal tanrıçaya inanmak Diskordiyanın kendisidir. Diskordiyanın ne ve kutsal tanrıçanın kim olduğu Diskordik Kişinin kendi inancı ve iç meselesidir. Efendi Hazretlerinin nasihatları doğrultusunda inanmak, teşvik edilmekle beraber tavsiye edilmez.
2.Her Diskordik kişi, kutsal ve resmi Diskordiya Sembolü keçiboynuzunun tüketilmesinden bizzat ve hep beraber sorumludur. Keçiboynuzu tüketim koşullarını, miktarını ve diğer ayrıntıları seçmekte tamamen özgürdür. Keçiboynuzu tüketimi tek başına yapılabileceği gibi esas olan toplu olarak tüketilmesi ve tüketilmesinin desteklenmesidir. Keçiboynuzunun bulunmadığı durumlarda yerine ikame edecek kutsal ve resmi maddeler Efendi Hazretleri tarafından belirlenebilir.
3.Her Diskordik kişi, kutsal günlerde ve kutsal yerlerde kutsal ve resmi yiyecek keçiboynuzunu tüketmelidir. Kutsal günler keçiboynuzu tüketilen günlerdir. Kutsal yerler keçiboynuzu tüketilen yerlerdir.
4. Efendibillah Hazretleri, Diskordik inanca karışmayıp dışında kalan ama bütünden ayrılmayan, bunun yanında özü de kavrayan ve düzenleyen kişi olabilir. Ancak olmaması da pek muhtemeldir. Her Diskordik kişi bir Efendibillah olabilir.
5. Her Diskordik kişi okuduklarına inanmamakla yükümlüdür.
Kayıtlar
